Palabras roubadas / Palavras roubadas

Como la noche no
quiero que tú desciendas,
no quiero cumplimiento
sino revelación.
Desciende hasta mis ojos
veloz, como la lluvia.
Como el furioso rayo
irrumpe restallando
mientras quedan las cosas
bajo la luz inmóviles.
Que no quiero la dulce
caricia dilatada,
sino ese poderoso
abrazo en que romperme.

Jaime Gil de Biedma falou así en Las personas del tiempo e o Chico Buarque deixoume a voz con todo o sentimento.

Sábado, 11 de Julho de 2009

Onde estaba na tarde do 23 de febreiro de 1981?










Do día de autos pouco lembro. Sei que fora de Sant Cugat del Vallès, onde vivía, ata Barcelona a visitar uns amigos. O Carles abriume a porta co rostro ensombrecido e volveu para ao pé da radio, que emitía marchas militares, coma quen asiste a un velorio. Amélia, a moza, por alí andaba, que era un non ter paraxe, cadaquén a escorrentar a angustia ao seu xeito. Antes de que se fixese demasiado tarde, collín o tren de volta á casa e chamei aos meus pais desde unha cabina (talvez ninguén o crea, pero houbo un tempo en que a xente podía vivir desconectada sen que afundise o mundo) para dicirlles que estaba viva, miña nai máis aliviada pero aínda angustiadísima por un meu irmán que facía a mili en San Xavier, aló para o Levante murciano.
Ao día seguinte fun á Universidade. Naturalmente non había clases, e o persoal andaba às voltas, respirando fondo.

Agora despois de tantos anos, mergullo na reconstrución da época que fai Javier Cercas diseccionando un instante, o instante representando por unha imaxe conxelada durante o secuestro do Congreso dos Deputados:

"los guardias civiles disparando sobre el hemiciclo, el general Gutiérrez Mellado de pie junto a él, la mesa del Congreso despoblada, los taquígrafos y los ujieres tumbados en el suelo, los parlamentarios tumbados en el suelo y Suárez recostado contra el cuero azul de su escaño de presidente mientras las balas zumbam a su alrededor, solo, estatuario y espectral en un desierto de escaños vacíos".

Cercas ofrece unha posible reconstrución das circunstancias que conduciron ao golpe e ao seu desenlace. Ao longo das páxinas vai descompondo a figura do ex-presidente Adolfo Suárez e dos outros dous personaxes claves do momento, Santiago Carrillo e o xeneral Gutiérrez Mellado, e a trama do golpe frustrado, á procura dunha resposta de carácter moito máis íntimo e que tingue de tenrura o epílogo do libro.

Tras percorrer admirada esa miña propia historia minúscula e ignorante, non me cabe dúbida: de agora en diante, se me preguntan onde estaba eu na tarde do 23 de febreiro de 1981, hei responder concisa: Nas minchas.

Parvo o ladrón!













Esta imaxe xa ten uns anos, pero agora, nun cambio de móbil, recupereina. Aínda recordo a perplexidade con que enfrontei a lectura do cartel, un día de paseo pola Veiga de Tollo. Quen era Pepita para que o roubo dos "naragos" supuxese tal aldraxe? Había caer o peso da ira de Pepita sobre o ladrón? Ou simplemente era Pepita a meniña dos ollos de quen os plantara con agarimo para cando ela fose grande, como parte do enxoval? E nesas remoía no absurdo —a imaxinación xa creándolle unha meleniña curta e loura á Pepita, coa súa perrera, as bochechiñas coloradas, un vestidiño de cadros azuis e brancos, as perniñas torpes rematadas nun calcetín branco co seu zapatiño de charol, como se fose domingo de Ramos, talmente—, cando caín do cabalo coma o san Paulo (no meu caso foi máis ben da burra, equinos todos) e revelóuseme a verdade: ao final era unha maldición, era un "Fódete, mangante, que nin o que roubas sabes e pasaches traballo para nada...! Que vas de listo e nin distingues unha laranxeira —perdón, digo un narago— enxertada dunha brava? Querías laranxas —digo naragas? Vas é comer carabuñas até esganares!"

Sexta-feira, 10 de Julho de 2009

Semanada










O bo de trabalhar sete días á semana é que unha non bota a semana enteira ansiosa de que pase a semana para que chegue a fin de semana.

Quinta-feira, 9 de Julho de 2009

As cicatrices do itinerario (III) A tenda monopraza










Crucei a ponte, xa as obras rematadas, co seu carril-bici pintado e protexido por un valado metálico (Aló! Alguén con mando polas Carrouchas me ouve?!), en dirección a Costa Nova, onde, claro, tiven por forza que parar a disolver a amargura que me forrara a boca e o estómago en Aveiro. Tomei un café como é debido, a Pedras de rigor, e examinei a posible ruta no mapa, sen incidentes, non fose a invasión de cativos que asaltou a terraza xusto no momento (sexto sentido?) en que entrei para pagar, que case nin me deixan recuperar o casco da cadeira onde o pousara. Habían de andar polos catro ou cinco anos (nunca sei calcular idades, pero aínda estaban en comida), e eran dúas clases, con cadansúa gorriña de distinta cor identificativa. A imaxe colorida gravóuseme na memoria vidreiriña, e os sorrisos, os barulliños pequenos cantando, pero non me atrevín a deixar constancia física retratada... A ver o que dura.

Devagar funme sacudindo polas estradas brancas da Mata das Dunas de Vagos e a das de Mira, até Tocha, en que o camiño se estreitaba e as engurras formadas no asfalto que algún xenio decidira estender alí se acentuaban de tal maneira, que o convertían nunha tortura para as cervicais. Optei, entón, por abandonar a aventura (?!) e regresar á civilización, en mala hora, pola IC1, onde a densidade de camións e automovilistas suicidas íame decimando as probabilidades de supervivencia, así que en canto puiden fuxín para a deserta A17.

E así, a noite avisando de que ía chegar antes ou despois, dei cos meus osiños en Nazaré, logo de vinte anos, pronta para estrear a miña superminitenda. Mentres os ingleses da caravana de ao lado se espentellaban ante a perplexidade con que tentaba descifrar as instrucións de montaxe, eu matinaba na vinganza cruel. Por sorte, aínda tiña un par de neuronas activas que resolveron o enigma. Contemplando a miña fortaleza chantada no medio do piñeiral, disposta xa a descender para conquistar a vila (ou polo menos a tirar unhas fotos e cear), lembrei a insistencia con que antes da partida me animara o meu ben intencionado Tronkimazín a mercar unha tenda de dous:

—Que nunca se sabe, muller. Lévaa de dous por se acaso, que non sexa pola diferenza no prezo.
—Mira, neno —retruquei—, se estivese de darse un por se acaso, até o ventimperio me vale, e se non se dá, xa viches que cousa máis triste andar pola vida a sentir a dimensión baleira da soidade? Déixame estar coa individual, que aforro medio quilo.

Aí foi cando o meu maxín resentido decidiu animarlles a mañá seguinte aos ingleses retranqueiros rachándolles as catro rodas da caravana.

Quarta-feira, 8 de Julho de 2009

Não há café













Nem acreditei, de primeiras, quando me agredindo com o sorriso tímido de costume, ele disse —seus olhinhos verdes a destacar na pele morena do rosto de menino lindo, lindo, que não quer crescer, todavia o corpo e o tempo mandaram, a gente obedece a passagem dos dias sem remédio reflectida em barbas e avultadas evidências:

—Não há café.

Eu, como digo, julguei-o brincadeira dele, menino grande, a confiança mínima assentada de tantos cafés servidos, agora basta um aceno, palavras pronunciadas nos lábios mudos e no entendimento, que já nem são precisos os com-licenças tantos nem os muitos obrigados, os sons substituídos por olhares e sorrisos, as consumições servidas na esplanada devem ser pagas no momento, he, não é connosco.

—Não há café?! —inquiri incrédula, as sobrancelhas tão arqueadas, que a testa sumiu.
—Não, não há —sempre o sorriso, agora já menos tímido, desculpando-se—. Houve uma avaria, tenho o bar em obras. Fiquei sem água.

O silêncio podia-se cortar a catanada. Nem as moscas se ouviam —com certeza nessas horas também não tem muita mosca a chatear a vida. Era ciente de que o resto dos fregueses nos observava, solidárias vítimas da afronta, aos pés o Lucho, o cãozito que vem cada dia a me cumprimentar, ávido de cheiros nos baixos das minhas calças. As conversas, se alguma havia, suspenderam-se e os pardais encresparam as penas, como cheios de frio, todo o calor em mim concentrado, subindo-me à cabeça, e eu: tranquila, tranquila, rapariga, calma. E assim, com toda a calma, levei a mão à mochila, tirei a faca de matar porcos e de pulso firme, sereníssimo, espetei-lha no pescoço (na jugular disque disseram depois que lhe atinara), que não houve maneira humana de eliminar a mancha de sangue que me estragou a camisola preferida, brutal o esguicho que largou.

—Então não há café? —sussurrei, a indignação contida—. Por hoje passe, mas outra dessas não te aguento.

__________
P.S.: Não, não se assustem. Isto não aconteceu assim. Na verdade, resolvi pedir uma Pedras e sentei resignada, mas enquanto tentava ler, nem por um instante deixei de pensar no café que não estava a beber, imaginando esta cena toda, tintim por tintim. Então pensavam que a gente anda por aí com uma faca de matar porcos na mochila? Era boa! Isso sim, hoje levo-a e que arrisque a dizer com esse sorriso bonito e os olhinhos verdes, o morenaço giro, que não há café...

Terça-feira, 7 de Julho de 2009

Tras o solsticio de verán (á atardecida)










—Uf, como se notan os días...
—Como os días?*
—Digo as noites, que van crecendo.
—Ah, xa, as noites, claro. Aínda a semana pasada destas horas andaba eu a segar a herba.
—De aquí a nada, estamos en agosto, cos neboeiros...
—E logo xa está aí o Nadal...
—O que eu digo: primeiro de agosto, primeiro de inverno.
—Uf...

____________
* Repárese en que esta pregunta se formula, non porque o interlocutor non entenda nin saiba de sobra o que vén despois, senón para dar pé a unha conversa que se repite desde tempos inmemoriais, aos quince días do solsticio de verán.

É ele! É o Azul!










Tómenme nota deste rostro porque vai ser a sensación da estrea cinematográfica de maior alcance internacional dos tempos vindeiros. Talvez vez desta non lle desen o papel protagonista, pero non me tarda. Á terceira toma —e sen ensaio previo— xa sabía de cor o que tiña que facer, cousa que non se pode dicir dos humanos participantes. Agora só falta aprenderlle a asinar autógrafos. Ai, xa estou ouvindo os latidos histéricos ao seu paso:

—Oh, my gosh! It's him! Isn't he cuuuuute?

_______________
P.S.: Pronto, de aquí a nada opéraseme para mudar de cor.

Segunda-feira, 6 de Julho de 2009

As cicatrices do itinerario (II) A lingua escaldada










Case douscentos quilómetros de ceo toldado despois desvieime da autoestrada para me achegar ao mar, bordeando a ría de Aveiro, un rito que sempre me provoca comechón nos dedos dos pés (é máis fino dicir cóxegas no peito, pero é que hoxe xa dixen iso noutro lado e a propósito de letras maiúsculas), para saír de encontro tamén ao sol. Desta —tomo noto mental—, teño que me lembrar de parar cando entre de novo na A17 en Estarreja para fotografar a superpoboación de niños de cegoña nos indicadores: como para non aprender a voar á primeira! Imaxino os desafíos dos pitos estendendo as ás para o bauticeiro aéreo:

—O que caia ao asfalto é... prrroch-prch!

Emocióname a entrada na vila, a praza do mercado, así nun día de semana sen guiris apenas. Estacionar a moto onde a poida vixiar sen ter que quitar a tralla toda non é complicado e vou lendo o menú, para me decidir estupidamente por un bacallau grellado con pataca cocida e repolo, que me deixou ben servida e lixeira para seguir camiño. O malo veu co café, vergoña!, que eran dos escaldan a lingua, imposibilitando percibir con ela xa nada que non sexa o amargor consecuente.

________________
P.S.: As fotos, por certo, moran aquí e tamén, durante uns días, van estar no canto superior dereito do blogue.

Domingo, 5 de Julho de 2009

Hoje com gelo, faça favor

Ia com certo receio porque se projectava nas duas salas na versão portuguesa e não gosto nada das vozes estridentes com que se dobram muitos filmes de animação, mas não foi o caso. A história também não me desiludiu, que passei hora e meia a engatar sorrisos com gargalhadas, até derreter o gelo do peito.

Depois saí da sala com duas conclusões importantes:
1) Como era bom viver num mundo em que o gelo para o malte nunca faltasse, sem necessidade de andar de madrugada à procura duma bomba de gasolina.
2) A vida dos carnívoros de conto é cruel e triste mesmo: a fome é com eles, coitados...!

Sábado, 4 de Julho de 2009

As cicatrices do itinerario (I) Preludio










Na véspera aínda non decidira puntos cardinais no compás. Dicían os amigos:

—Outra vez ao sul? Na, na, na, naaah...
—Entón norte: Asturias, Cantabria? Tamén non era malo —aceptei convencida.

E desconxuntaba o pescozo, coma en partido de ténis, paseando os ollos polo mapa ibérico, na envergadura dos meus brazos, curtos de días e orzamento, examinando estradiñas case fíos, verdes, amarelos, brancos até.
Pero, pero... ai, se non fosen os partes meteoroilóxicos.

—O que é é que... —revirou un o labio.
—O que é é que o que? —cacarexei.
—Que polo norte dan chuvias, disque. E se vas de moto e tenda...
—Xa, de tenda e moto como que non. Pero sen tenda nin moto como que tampouco —rexeitei desconvencida.

E así, logo de mañá cedo, consultados por última e definitiva vez debuxos de nubes e soles na nete, cargada a moto cos imprescindibles e agasallados os cans, de corazón palpitante e mirada limpa (para as vistas), nun dous por tres, gañei unha hora... para o que dese.

Sexta-feira, 3 de Julho de 2009

Aniversario










Surfeirando na nete
, decateime de que nunha fin de semana coma esta, aló polos meus quince anos, pisei nas Carrouchas por primeira vez. Non sei se me alegre, se non. Vou matinar niso.

Quarta-feira, 1 de Julho de 2009

O escrevedor sonambulista










Ao Jonas e ao seu Desassossego, sempre

Este textinho é apenas parte dum comentário escrito em blogue alheio, mas como desconfio que o tal vá desaparecer um dia destes nem que me rebente em súplicas, não me atrevo a fazer a ligação muito mais que pertinente. Afinal mais triste do que a ausência de ligações é o clic que não conduz a nenhures, como via morta, como muro insalvável a esconder as maravilhas que trás ele se desenvolvem... Era aquilo a propósito da dificuldade (qual quê?!) da escrita, dos silêncios que também são texto, das estórias que acodem ao bestunto sem licença enquanto a gente dorme, e como era bom (ou mau) ter uma secretária ao lado de gravadora pronta (e aí citava-se algum autor con-sagrado), no possível, de ideias próprias poucas.


(É curioso, nestes dias passados —e quando não?— de cavalgar estradinhas e cabeça desocupada, andei eu muito a matutar nisso, nos silêncios que (d)escrevem, e tanto, quanto não se quer dizer, nas palavras que fogem enquanto as mãos se entretêm nos pormenores insossos da vida e nos sonhos que só se lembram —isto para chatear— durante um segundo depois de acordarmos.)

Também pudera julgar que nem todo Saramago é tão Saramago, mas duvidar afinal porquê? Acaso Sun Iou Miou (salvando as distâncias incomensuráveis) escreve sempre como deve e o que lhe é devido? Acaso não fala alto quando devera falar calando? E acaso não se silencia quando devera escrever tanto?

Isto, eu bem sei, faz pouco sentido ou nada, quando não se tem (ou se deixa fugir) a oportunidade de ler as palavras magníficas de quem sabe escrever como escreveria o demo se existisse, anjo desherdado dos céus africanos, com conhecimento de séculos. Mas é assim sempre: a Sun Iou Miou tem o seu toque shakespeariano nos muitos acasos remoendo.

________________
P.S.: Por enquanto, ao que parece, lá está, indo e vindo. Aproveitem a espreitar, que merece o clic.