Do día de autos pouco lembro. Sei que fora de Sant Cugat del Vallès, onde vivía, ata Barcelona a visitar uns amigos. O Carles abriume a porta co rostro ensombrecido e volveu para ao pé da radio, que emitía marchas militares, coma quen asiste a un velorio. Amélia, a moza, por alí andaba, que era un non ter paraxe, cadaquén a escorrentar a angustia ao seu xeito. Antes de que se fixese demasiado tarde, collín o tren de volta á casa e chamei aos meus pais desde unha cabina (talvez ninguén o crea, pero houbo un tempo en que a xente podía vivir desconectada sen que afundise o mundo) para dicirlles que estaba viva, miña nai máis aliviada pero aínda angustiadísima por un meu irmán que facía a mili en San Xavier, aló para o Levante murciano.
Ao día seguinte fun á Universidade. Naturalmente non había clases, e o persoal andaba às voltas, respirando fondo.
Agora despois de tantos anos, mergullo na reconstrución da época que fai Javier Cercas diseccionando un instante, o instante representando por unha imaxe conxelada durante o secuestro do Congreso dos Deputados:
"los guardias civiles disparando sobre el hemiciclo, el general Gutiérrez Mellado de pie junto a él, la mesa del Congreso despoblada, los taquígrafos y los ujieres tumbados en el suelo, los parlamentarios tumbados en el suelo y Suárez recostado contra el cuero azul de su escaño de presidente mientras las balas zumbam a su alrededor, solo, estatuario y espectral en un desierto de escaños vacíos".
Cercas ofrece unha posible reconstrución das circunstancias que conduciron ao golpe e ao seu desenlace. Ao longo das páxinas vai descompondo a figura do ex-presidente Adolfo Suárez e dos outros dous personaxes claves do momento, Santiago Carrillo e o xeneral Gutiérrez Mellado, e a trama do golpe frustrado, á procura dunha resposta de carácter moito máis íntimo e que tingue de tenrura o epílogo do libro.
Tras percorrer admirada esa miña propia historia minúscula e ignorante, non me cabe dúbida: de agora en diante, se me preguntan onde estaba eu na tarde do 23 de febreiro de 1981, hei responder concisa: Nas minchas.
